|
Sanctissimo
Patri in Christo ac Domino, domino Johanni, diuina prouidiencia
Sacrosancte Romane et Vniuersalis Ecclesie Summo Pontifici, Filii Sui
Humiles et deuoti Duncanus Comes de Fyf, Thomas Ranulphi Comes Morauie
Dominus Mannie et Vallis Anandie, Patricius de Dumbar Comes Marchie,
Malisius Comes de Stratheryne, Malcolmus Comes de Leuenax, Willelmus
Comes de Ross, Magnus Comes Cathanie et Orkadie et Willelmus Comes
Suthirlandie; Walterus Senescallus Scocie, Willelmus de Soules
Buttelarius Scocie, Jacobus Dominus de Duglas, Rogerus de Moubray, Dauid
Dominus de Brechyn, Dauid de Graham, Ingeramus de Vmfrauille, Johannes
de Menetethe Custos Comitatus de Menetethe, Alexander Fraser, Gilbertus
de Haya Constabularius Scocie, Robertus de Keth Marescallus Scocie,
Henricus de Sancto Claro, Johannes de Graham, Dauid de Lindesay,
Willelmus Olifaunt, Patricius de Graham, Johannes de Fentoun, Willelmus
de Abirnithy, Dauid de Wemys, Willelmus de Montefixo, Fergusius de
Ardrossane, Eustachius de Maxwell, Willelmus de Ramesay, Willelmus de
Montealto, Alanus de Morauia, Douenaldus Cambell, Johannes Cambrun,
Reginaldus le chen, Alexander de Setoun, Andreas de Lescelyne, et
Alexander de Stratoun, Ceterique Barones et Liberetenenetes ac tota
Communitas Regni Scocie, omnimodam Reuerenciam filialem cum deuotis
Pedum osculis beatorum.
Scimus, Sanctissime Pater et Domine, et ex antiquorum gestis et libris
Colligimus quod inter Ceteras naciones egregias nostra scilicet
Scottorum nacio multis preconijs fuerit insignita, que de Maiori
Schithia per Mare tirenium et Columpnas Herculis transiens et in
Hispania inter ferocissimas gentes per multa temporum curricula Residens
a nullis quantumcumque barbaricis poterat allicubi gentibus subiugari.
Indeque veniens post mille et ducentos annos a transitu populi
israelitici per mare rubrum sibi sedes in Occidente quas nunc optinet,
expulsis primo Britonibus et Pictis omnino deletis, licet per
Norwagienses, Dacos et Anglicos sepius inpugnata fuerit, multis cum
victorijs et Laboribus quamplurimis adquisuit, ipsaque ab omni seruitute
liberas, vt Priscorum testantur Historie, semper tenuit. In quorum Regno
Centum et Tredescim Reges de ipsorum Regali prosapia, nullo alienigena
interueniente, Regnauerunt.
Quorum Nobilitates et Merita, licet ex aliis non clarerent, satis
patenter effulgent ex eo quod Rex Regum et dominancium dominus Jhesus
Christus post passionem suam et Resurreccionem ipsos in vltimis terre
finibus constitutos quasi primos ad suam fidem sanctissimam conuocauit.
Nec eos per quemlibet in dicta fide confirmari voluit set per suum
primum apostolum vocacione quamuis ordine secundum vel tercium, sanctum
Andream mitissimum beati Petri Germanum, quem semper ipsis preesse
voluit vt Patronum.
Hec autem Sanctissimi Patres et Predecessores vestri sollicita mente
pensantes ipsum Regnum et populum vt beati Petri germani peculium multis
fauoribus et priuilegijs quamplurimis Munierunt, Ita quippe quod gens
nostra sub ipsorum proteccione hactenus libera deguit et quieta donec
ille Princeps Magnificus Rex Anglorum Edwardus, pater istius qui nunc
est, Regnum nostrum acephalum populumque nullius mali aut doli nec
bellis aut insultibus tunc assuetum sub amici et confederati specie
inimicabiliter infestauit. Cuius iniurias, Cedes, violencias,
predaciones, incendia, prelatorum incarceraciones, Monasteriorum
combustiones, Religiosorum spoliaciones et occisiones alia quoque
enormia et innumera que in dicto populo exercuit, nulli parcens etati
aut sexui, Religioni aut ordini, nullus scriberet nec ad plenum
intelligeret nisi quem experiencia informaret.
A quibus Malis innumeris, ipso Juuante qui post uulnera medetur et sanat,
liberati sumus per strenuissimum Principem, Regem et Dominum nostrum,
Dominum Robertum, qui pro populo et hereditate suis de manibus
Inimicorum liberandis quasi alter Machabeus aut Josue labores et tedia,
inedias et pericula, leto sustinuit animo. Quem eciam diuina disposicio
et iuxta leges et Consuetudines nostra, quas vsque ad mortem sustinere
volumus, Juris successio et debitus nostrorum omnium Consensus et
Assensus nostrum fecerunt Principem atque Regem, cui tanquam illi per
quem salus in populo nostro facta est pro nostra libertate tuenda tam
Jure quam meritis tenemur et volumus in omnibus adherere.
Quem si ab inceptis desisteret, regi Anglorum aut Anglicis nos aut
Regnum nostrum volens subicere, tanquam inimicum nostrum et sui
nostrique Juris subuersorem statim expellere niteremur et alium Regem
nostrum qui ad defensionem nostram sufficeret faceremus. Quia quamdiu
Centum ex nobis viui remanserint, nuncquam Anglorum dominio aliquatenus
volumus subiugari. Non enim propter gloriam, diuicias aut honores
pugnamus set propter libertatem solummodo quam Nemo bonus nisi simul cum
vita amittit. Hinc est, Reuerende Pater et Domine,
Quod sanctitatem vestram omni precum instancia genuflexis cordibus
exoramus quatinus sincero corde Menteque pia recensentes quod apud eum
cuius vices in terris geritis cum non sit Pondus nec distinccio Judei et
greci, Scoti aut Anglici, tribulaciones et angustias nobis et Ecclesie
dei illatas ab Anglicis paternis occulis intuentes, Regem Anglorum, cui
sufficere debet quod possidet cum olim Anglia septem aut pluribus
solebat sufficere Regibus, Monere et exhortari dignemini vt nos scotos,
in exili degentes Scocia vltra quam habitacia non est nichilque nisi
nostrum Cupientes, in pace dimittat. Cui pro nostra procuranda quiete
quicquid possumus, ad statum nostrum Respectu habito, facere volumus cum
effectu.
Vestra enim interest, sancte Pater, hoc facere qui paganorum feritatem,
Christianorum culpis exigentibus, in Christianos seuientem aspicitis et
Christianorum terminos arctari indies, quantumque vestre sanctitatis
memorie derogat si (quod absit) Ecclesia in aliqua sui parte vestris
temporibus patiatur eclipsim aut Scandalum, vos videritis. Excitet
igitur Christianos Principes qui non causam vt causam ponentes se
fingunt in subsidium terre sancte propter guerras quas habent cum
proximis ire non posse. Cuius inpedimenti Causa est verior quod in
Minoribus proximis debellandis vtilitas proprior et resistencia debilior
estimantur. Set quam leto corde dictus dominus Rex noster et Nos si Rex
Anglorum nos is pace dimitteret illus iremus qui nichil ignorat satis
novit. Quod Christi vicario totique Christianitati ostendimus et
testamur.
Quibus si sanctitas vestra Anglorum relatibus nimis credula fidem
sinceram non adhibeat aut ipsis in nostram confusionem fauere non
desinat, corporum excidia, animarum exicia, et cetera que sequentur
incomoda que ipsi in nobis et Nos in ipsis fecerimus vobis ab altissimo
credimus inputanda.
Ex quo sumus et erimus in hiis que tenemur tanquam obediencie filii
vobis tanquam ipsius vicario parati in omnibus complacere, ipsique
tanquam Summo Regi et Judici causam nostram tuendam committimus,
Cogitatium nostrum Jactantes in ipso sperantesque firmiter quod in nobis
virtutem faciet et ad nichilum rediget hostes nostros.
Sanctitatem ac sanitatem vestram conseruet altissimus Ecclesie sue
sancte per tempora diuturna.
Datum apud Monasterium de Abirbrothoc in Scocis Sexto die mensis Aprilis
Anno gracie Millesimo Trescentesimo vicesimo Anno vero Regni Regis
nostri supradicti Quinto decimo.
Declaration of Arbroath in English
|
